„Kochajcie ojczystą ziemię. Kochajcie swoją świętą wiarę i tradycję własnego Narodu. Wyrośniecie na ludzi honoru, zawsze wierni uznanym przez siebie Najwyższym wartościom, którym trzeba służyć całym swoim życiem”.
Rotmistrz Witold Pilecki

Określenie „żołnierze wyklęci” powstało w 1993 r. Użyto go pierwszy raz w tytule wystawy Żołnierze Wyklęci - antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r. Określenie to ma wiele nazw: żołnierze wyklęci, żołnierze niezłomni, polskie powojenne podziemie niepodległościowe i antykomunistyczne - antykomunistyczny, niepodległościowy ruch partyzancki, druga konspiracja, stawiający opór sowietyzacji Polski i podporządkowaniu jej ZSRR toczący walkę z NKWD i podporządkowanymi im służbami w Polsce-Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.

Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120–180 tysięcy osób. W ostatnich dniach II wojny światowej na terenie Polski działało 80 tysięcy partyzantów antykomunistycznych. Ostatni członek ruchu oporu-Józef Franczak ps. „Lalek” z oddziału kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka” - zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami (woj. lubelskie) osiemnaście lat po wojnie - 21 października 1963 roku. Od 2011 r. dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” jest obchodzony corocznie.

opracował:
Wiesław Charczuk